Hoe ga je om met een boze leerling?

De foto's zijn ter illustratie van de oefening en gemaakt tijdens een training op OBS de Venen.

'Hoe maak je van een boze leerling een engeltje in 5 stappen?’ zeg ik. 
De leerkrachten kijken me hoopvol aan: ‘bestaat zo’n toverformule echt?’ 

Nee, natuurlijk niet,’ zeg ik lachend. 

Het is de laatste dag van training.

‘Boosheid zelf is niet het probleem,' zeg ik. 
'Sterker nog: 'het is heel gezond om je boosheid er uit te gooien.’ 
Het is een uiting van iets wat dieper ligt

'En daar moet je achter zien te komen.' 

Pas dan kan je je leerling  echt helpen.
Maar het valt niet mee want ieder kind dat boos is heeft een andere reden: 

• Nicola is gefrustreerd omdat zijn werk te moeilijk is.
• ​Duncan’s ouders hebben meer aandacht voor de zaak dan voor hem. 
• Soufian is een vluchteling en kan de verschrikkelijke beelden niet van zijn netvlies krijgen.

Er bestaat dus geen klant-en-klare-oplossing. 

'Maar ondertussen zit ik wel met een boze leerling’,
zegt een steeds assertievere deelnemer. 

'En hoe los je dat dan op?'

'Met de oefeningen die je de afgelopen dagen geleerd hebt
kun je voor iedere leerling een aanpak op maat maken,’zeg ik.

'Gebruik vooral je eigen expertise en ervaring.' 

'Ik zal een voorbeeld geven hoe ik het aangepakt heb met Jim.'

Jim had vaak ruzie op het schoolplein. 
Iemand hoefde maar naar hem te kijken of hij sloeg er al bovenop. 
Jim wilde zelf ook af van zijn boze buien, geen enkel kind kiest er immers vrijwillig voor om boos te  zijn. Hij vroeg me of ik hem wilde helpen. 

Ik kende Jim al van de 7 Life Skills-lessen, die hij meestal erg leuk vond.  
​Jim en ik konden vrij goed door één deur. 
Dat scheelde een slok op een borrel toen we begonnen. 

'We doen een oefening met het grote elastiek.' 

Foto van training op OBS de Venen

'Kom je erbij staan, Jim?’ vraag ik. 

'Ik ga zo aan het elastiek trekken. 
En jij mag bedenken hoe je hierop reageert. 

'Goed?'

'Ik trek aan het elastiek en Jim reageert direct door hard terug te trekken. 
Maar ik ben sterker en trek nog wat harder.  
Jim houdt het niet, hoe goed hij zijn best ook doet.

'Hoe is dat, Jim?'

'Stom' zegt hij lachend,’ jij bent sterker!'

'Ik ga nog even verder met 'plagen', zeg ik tegen hem,  
je weet toch dat het een oefening is, hè?’ vraag ik voor de zekerheid. 
Ik wil hem laten ervaren wanneer zijn grens bereikt is en trek voorzichtig verder aan het elastiek

'Zou je ook iets anders kunnen doen dan terugtrekken?' vraag ik. 
Jim kijkt me verbaasd aan.'

Opeens valt het kwartje. 

Lachend 'beweegt' hij met me mee. 
Hij loopt als een braaf hondje aan de riem achter me aan. 
Kan ik jou nu nog 'plagen'?
‘Nee!', lacht hij. 

Ik begin weer te trekken. 
Kan je nog iets anders verzinnen?

Jim gaat op de grond zitten. 

'Goed zo!’

Nog iets anders? 
Jim denkt diep na. 
Ik zie aan hem dat hij er bijna geen zin meer in heeft. 

Opeens trekt hij het elastiek over zijn hoofd en laat het schieten. 
Ik doe net alsof ik het elastiek heel hard tegen me aan krijg en val op de grond. 

Jim lacht.  

Hij kijkt triomfantelijk en opgelucht. 
Hij heeft ontdekt dat hij ook uit het elastiek kan stappen. 

Goed gedaan,Jim!

Jim heeft geoefend om keuzes te maken in moeilijke situaties en 
gemerkt dat je veel meer kunt doen dan tegenstand bieden.
 
'Ik heb een geheugensteuntje voor je gemaakt Jim, zeg ik. 
Zijn juf hangt de 'hand met de keuzes'  aan de muur. 

We eindigen de les op de wiebelplank.

Zijn favoriete spel. ​

e weken daarna werken we aan: 

• vergroten van zelfvertrouwen,veerkracht en incasseringsvermogen
• grenzen stellen
• je boosheid uiten 
• de ik-boodschap geven met de 4 g’s

We oefenen net zolang totdat hij het ook 'in het echhie' kan toepassen. 

Samen met zijn juf verzint Jim een strategie,
voor als het fout dreigt te gaan op het schoolplein.  

1. Ik voel dat ik boos wordt. (mijn grens is bereikt)
2. Ik stap uit de situatie en ga van het schoolplein af. Een blik naar de juf is genoeg. 
3. Ik gooi mijn boosheid eruit. Ik kan tegen de (sterke) zitzak boksen of in het zaaltje met een foamknuppel tegen een skippybal of rennen of voetballen. 
4. Als de boosheid gezakt is vertel ik wat me dwars zit tegen de juf of tegen de leerling. 

'Alleen al het idee dat hij de touwtjes in handen heeft,
en dat hij verschillende keuzes heeft,
geeft Jim meer rust,' zegt zijn juf.

'En mij ook!'

Michel Linthorst
**Jim is niet zijn echte naam.

---

Blog automatisch ontvangen
​
Volg 7 Life Skills op
Facebook
Linkedin
twitter